آیا همه افراد مبتلا به آب مروارید باید عمل شوند؟

خیر. یکی از رایج‌ترین باورهای اشتباه این است که به محض تشخیص آب مروارید، باید جراحی انجام شود. در واقع بسیاری از افراد در مراحل اولیه بیماری ممکن است تا مدت‌ها تنها با معاینات دوره‌ای و اصلاح شماره عینک، دید قابل قبولی داشته باشند و نیازی به جراحی فوری نداشته باشند.

آنچه زمان انجام عمل را مشخص می‌کند، شدت تأثیر آب مروارید بر کیفیت بینایی و زندگی روزمره بیمار است؛ نه صرفاً وجود کدورت در عدسی چشم. به همین دلیل ممکن است دو بیمار با میزان تقریباً مشابه آب مروارید، شرایط درمانی متفاوتی داشته باشند. برای مثال، فردی که شغل او رانندگی یا انجام کارهای ظریف است، ممکن است زودتر از فردی دیگر به جراحی نیاز پیدا کند.

از سوی دیگر، اگر تاری دید به اندازه‌ای باشد که مطالعه، رانندگی، تشخیص چهره افراد یا انجام فعالیت‌های روزانه را مختل کند، معمولاً چشم‌پزشک انجام جراحی را پیشنهاد می‌دهد.

آشنایی با راه های پیشگیری از آب مرواید

پزشکان چه زمانی جراحی آب مروارید را توصیه می‌کنند؟

برخلاف تصور بسیاری از افراد، تشخیص زمان مناسب جراحی آب مروارید فقط بر اساس میزان کدورت عدسی چشم انجام نمی‌شود. ممکن است دو بیمار در معاینه، درجات تقریباً مشابهی از آب مروارید داشته باشند، اما تنها یکی از آن‌ها کاندید مناسبی برای جراحی باشد. منبع : Nice

چشم‌پزشک هنگام تصمیم‌گیری، مجموعه‌ای از عوامل را بررسی می‌کند؛ از جمله میزان کاهش بینایی، تأثیر بیماری بر فعالیت‌های روزمره، شرایط عمومی سلامت چشم، سن بیمار، بیماری‌های همراه مانند دیابت یا گلوکوم و انتظارات فرد از کیفیت بینایی. در بسیاری از موارد، زمانی که آب مروارید مانع انجام کارهای عادی مانند مطالعه، رانندگی، کار با تلفن همراه یا تشخیص چهره افراد می‌شود، جراحی بهترین گزینه درمانی خواهد بود. منبع: National Eye Institute

از طرف دیگر، اگر کدورت عدسی خفیف باشد و بیمار همچنان بتواند بدون مشکل فعالیت‌های روزانه خود را انجام دهد، معمولاً پزشک تنها معاینات دوره‌ای را توصیه می‌کند و هنوز نیازی به عمل وجود ندارد.

بنابراین، شدت اختلال در کیفیت زندگی معیار مهم‌تری نسبت به «رسیده بودن» آب مروارید است؛ باوری قدیمی که امروزه در بسیاری از موارد دیگر کاربردی ندارد.

۶ نشانه‌ای که نشان می‌دهد احتمالاً زمان عمل آب مروارید رسیده است

اگر یک یا چند مورد از علائم زیر را تجربه می‌کنید، به این معنا نیست که حتماً به جراحی نیاز دارید؛ اما این نشانه‌ها می‌توانند زنگ هشداری باشند که زمان مراجعه به چشم‌پزشک برای بررسی دقیق فرا رسیده است.

۱. تاری دیدی که با تعویض عینک برطرف نمی‌شود

یکی از اولین و شایع‌ترین علائم پیشرفت آب مروارید، تاری تدریجی دید است. در مراحل اولیه، بسیاری از افراد تصور می‌کنند تنها شماره چشمشان تغییر کرده و با تعویض عینک مشکل برطرف می‌شود؛ اما پس از مدت کوتاهی متوجه می‌شوند حتی با عینک جدید نیز کیفیت بینایی مانند گذشته نیست.

ممکن است نوشته‌های کتاب، تابلوهای خیابان یا تصویر تلویزیون همچنان تار به نظر برسد و برای دیدن جزئیات مجبور شوید بیش از حد به اشیا نزدیک شوید. این اتفاق به دلیل کدر شدن تدریجی عدسی طبیعی چشم رخ می‌دهد و با افزایش شماره عینک قابل درمان نیست.

اگر تاری دید به اندازه‌ای برسد که مطالعه، کار یا فعالیت‌های روزمره شما را مختل کند، معمولاً چشم‌پزشک احتمال انجام جراحی را بررسی خواهد کرد.

۲. تغییر مداوم شماره عینک در مدت کوتاه

اگر طی یک یا دو سال اخیر چندین بار شماره عینک خود را تغییر داده‌اید اما همچنان از کیفیت دید رضایت ندارید، بهتر است این موضوع را جدی بگیرید.

پیشرفت آب مروارید می‌تواند باعث تغییرات مکرر در نمره چشم شود؛ به همین دلیل بعضی از بیماران تصور می‌کنند مشکل فقط از عینک آن‌هاست، در حالی که علت اصلی، کدر شدن عدسی چشم است.

در چنین شرایطی ادامه تعویض عینک معمولاً راه‌حل دائمی نخواهد بود و معاینه تخصصی می‌تواند مشخص کند که آیا زمان بررسی برای جراحی فرا رسیده است یا خیر.

۳. خیرگی شدید هنگام نگاه کردن به نور

آیا هنگام رانندگی در شب، نور چراغ خودروهای روبه‌رو باعث آزار شما می‌شود؟ یا هنگام قرار گرفتن زیر نور خورشید احساس می‌کنید چشم‌هایتان بیش از گذشته حساس شده‌اند؟

خیرگی یا پخش شدن نور یکی از علائم رایج پیشرفت آب مروارید است. کدر شدن عدسی باعث می‌شود نور به‌جای عبور منظم، در داخل چشم پراکنده شود و همین موضوع دید واضح را کاهش دهد.

بسیاری از بیماران این علامت را یکی از آزاردهنده‌ترین مشکلات خود می‌دانند، زیرا علاوه بر کاهش کیفیت بینایی، رانندگی در شب را نیز دشوار و گاهی ناایمن می‌کند.

۴. دوبینی در یک چشم

برخی از مبتلایان به آب مروارید ممکن است بدون اینکه متوجه شوند، دوبینی تک‌چشمی را تجربه کنند. در این حالت، حتی زمانی که فقط یک چشم باز است، تصویر به صورت دوگانه یا سایه‌دار دیده می‌شود.

البته دوبینی همیشه به معنای آب مروارید نیست و ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشد؛ به همین دلیل بررسی توسط چشم‌پزشک اهمیت زیادی دارد.

اگر این علامت همراه با تاری دید یا خیرگی نور ایجاد شده باشد، می‌تواند یکی از نشانه‌های پیشرفت بیماری باشد.

دوبینی چشم؛ چه زمانی خطرناک است و چه زمانی باید فوراً به چشم‌پزشک مراجعه کنیم؟

۵. رانندگی، به‌ویژه در شب، برایتان دشوار شده است

رانندگی یکی از فعالیت‌هایی است که کاهش کیفیت بینایی را خیلی زود آشکار می‌کند. اگر تشخیص تابلوهای راهنمایی، فاصله خودروها یا عابران پیاده برایتان سخت شده یا نور چراغ خودروهای روبه‌رو دید شما را مختل می‌کند، بهتر است این موضوع را نادیده نگیرید.

اختلال در رانندگی، خیرگی نور و کاهش توانایی انجام فعالیت‌های روزانه از عواملی هستند که می‌توانند نشان‌دهنده زمان مناسب برای بررسی جراحی باشند. منبع: Mayo Clinic

۶. کاهش کیفیت زندگی و از دست دادن لذت فعالیت‌های روزانه

در نهایت، مهم‌ترین معیار برای تصمیم‌گیری درباره جراحی، تأثیر آب مروارید بر کیفیت زندگی است.

اگر به دلیل کاهش دید از رانندگی، مطالعه، ورزش، سفر یا حتی دیدن چهره عزیزانتان لذت گذشته را نمی‌برید، احتمال دارد زمان بررسی برای درمان فرا رسیده باشد.

امروزه چشم‌پزشکان تنها به نتایج معاینه یا عدد بینایی اکتفا نمی‌کنند؛ بلکه از بیمار می‌پرسند که این بیماری تا چه اندازه فعالیت‌های روزانه او را محدود کرده است. هرچه این محدودیت بیشتر باشد، احتمال توصیه به جراحی نیز افزایش پیدا می‌کند.

جدول تصمیم؛ آیا زمان جراحی آب مروارید رسیده است؟

قبل از اینکه نگران جراحی باشید، بهتر است بدانید همه افراد مبتلا به آب مروارید شرایط یکسانی ندارند. جدول زیر می‌تواند دید کلی نسبت به روند تصمیم‌گیری ایجاد کند؛ البته تشخیص نهایی همیشه بر عهده چشم‌پزشک و معاینه تخصصی است.